ชนเผ่าลัวะ แม่แจ่ม LUA MAE CHAEM
กลุ่มชาติพันธุ์ลัวะ/เลอเวือะ/ละเวือะ
“ลัวะเป็นกลุ่มชาติพันธุ์หนึ่งที่ตำนานเมืองทางเหนือกล่าวถึงมากที่สุดในฐานะเป็นชนกลุ่มดั้งเดิมที่อาศัยอยู่ในแหลมอินโดจีนจนถึงลุ่มแม่น้ำคง (สาละวิน) และแม่น้ำเขินในเชียงตุง ตำนานจามเทวีวงศ์ กล่าวถึงลัวะที่อาศัยอยู่ในล้านนาและดำรงตนตามวิธีธรรมชาติในเมืองเชียงใหม่ ชาวลัวะอาศัยอยู่บริเวณ
เชิงดอยสุเทพและเวียงเจ็ดลินผู้ปกครองคนสุดท้ายชื่อ ขุนหลวงวิลังคะ” (ข้อมูลในแผ่นพับ)
กลุ่มชาติพันธุ์ลัวะ/เลอเวือะ/ละเวือะ เป็นกลุ่มที่อาศัยบริเวณภาคเหนือของไทย โดยเฉพาะจังหวัดแม่ฮ่องสอน และเชียงใหม่ ชาติพันธุ์ละเวือะ นับถือผี ศาสนาพุทธ และคริสต์ ทั้ง ๒ นิกาย
โดยลัวะเชื่อว่าตนเองนั้นมีผีเยอะกว่าคนเมือง ในสมัยยุคเก็บผักใส่ซ้า เก็บข้าใส่เมืองนั้น ลัวะได้เก็บผีและ
มัดปากถุงไว้ แบกใส่หลังมา ผู้หญิงละเวือะ จะนิยมสวมสร้อยลูกปัดสีส้ม แดง เหลือง สวมเสื้อสีดำหรือขาว
ใส่ต่างหูเงิน ทรงระฆัง หรือ งาช้าง นุ่งผ้าซิ่นสีดำ แถบสีแดงหรือชมพู หญิงสูงอายุนิยมสูบกล้องยาสูบ
ฝ่ายชายนิยมสวมเสื้อสีขาว วิถีชีวิตของชาวละเวือะ เรียบ ง่าย มีการทำเกษตรภายในครัวเรือน ส่วนใหญ่ปลูกโต๊ะโกละ (ผักกาด) อาหารจานเด็ด คือ ซเบี๊อก (คล้ายลาบ) ชาติพันธุ์ละเวือะเป็นชาติพันธุ์สำคัญ
มีการอ้างอิงว่า เป็นคนดั้งเดิมของจังหวัดเชียงใหม่ เนื่องจากมีลักษณะของเรื่องเล่า หรือเงินตรา
คล้องจองกัน แต่หลังจากไฟไหม้ครั้งใหญ่ จึงได้อพยพสู่ อำเภอแม่สะเรียง จังหวัดแม่ฮ่องสอน ภาษาละเวือะจะมีแต่ภาษาพูด ไม่มีภาษาเขียน
กลุ่มชาติพันธุ์ลัวะ เป็นกลุ่มชนพื้นเมืองดั้งเดิมที่ตั้งถิ่นฐานเป็นรัฐก่อนอาณาจักรล้านนา สมัยก่อนพญามังรายสร้างเมืองเชียงใหม่ เมื่อ ๑๓๐๐ ปีมาแล้ว ก่อนเม็ง/มอญจะนำความเจริญมาสู่ลุ่มน้ำปิง ถิ่นกำหนดที่แท้จริงไม่แน่ชัด เชื่อกันว่าอพยพมาจากตอนใต้ของไทย มลายา เขมร ๒๐๐๐ กว่าปีมาแล้ว –เชื่อสายเดียวกับว้าในพม่าและยูนนาน ในจีน ถิ่นฐานเดิม เวียงเจ็ดริน (เมืองเชษฐบุรี) – ดอยสุเทพ เรียกว่า “เมืองชวงไมย” ซึ่งภายหลังกลายมาเป็น “เชียงใหม่”
